بیمارستان‌های دارای مجوز IPD برای بیماران خارجی: معنای مجوز، فهرست رسمی، استعلام و اعتباربخشی

مجوز IPD یعنی چه؟

IPD کوتاه‌شدهٔ International Patient Department یعنی بخش بیماران بین‌الملل است. طبق اطلاعیهٔ وزارت بهداشت که سفارت ایران در نایروبی در شهریور ۱۴۰۵ منتشر کرد، این وزارتخانه مجوز IPD را برای چند نوع مرکز صادر می‌کند: بیمارستان، مرکز جراحی محدود، مرکز درمان ناباروری، درمانگاه عمومی و تخصصی و کلینیک دندان‌پزشکی.

پژوهشی در نشریهٔ Health Scope (۲۰۲۳) می‌گوید وزارت بهداشت بخش‌های IPD را در سال ۲۰۱۵ برای بهبود کیفیت خدمات به بیماران بین‌الملل راه‌اندازی کرد. همین پژوهش به استناد آمار ۲۰۱۹ می‌نویسد از ۱۵۴ بیمارستانی که گردشگر سلامت پذیرفته بودند، ۱۲۱ بیمارستان مجوز اعتبار یک‌ساله داشتند. بنابراین بررسی کنید مجوز مرکز در بازهٔ درمان شما معتبر باشد.

فهرست رسمی کجا منتشر می‌شود؟

اطلاعیهٔ وزارت بهداشت اعلام می‌کند فهرست مراکز دارای مجوز IPD در سامانهٔ گردشگری سلامت به نشانی iht.behdasht.gov.ir در دسترس است و توصیه می‌کند بیماران به مراکز فاقد مجوز معتبر IPD ارجاع داده نشوند.

در همان اطلاعیه آمده است که انتقال بیماران بین‌الملل به ایران و بازگشت آن‌ها بر عهدهٔ شرکت‌های گردشگری سلامت دارای مجوز معتبر از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی است.

شمار مراکز دارای مجوز در طول زمان تغییر می‌کند. گزارشی از تهران تایمز که سفارت ایران در ایرلند در فروردین ۱۴۰۲ بازنشر کرد، از قول رئیس دفتر گردشگری وزارت بهداشت حدود ۲۰۰ مرکز درمانی را دارای اجازهٔ پذیرش بیمار خارجی دانست. در مرداد ۱۴۰۳ نیز یک مسئول گردشگری سلامت مشهد گفت ۴۶ بیمارستان و کلینیک تخصصی در این شهر مجوز دارند. این اعداد تاریخ‌دارند و شمارش امروز نیستند.

چطور یک مرکز درمانی را استعلام کنیم؟

1. نام ثبت‌شدهٔ دقیق مرکز و شهر آن را بپرسید و اینکه آیا مجوز IPD آن درمان شما را پوشش می‌دهد.
2. همین نام را در سامانهٔ iht.behdasht.gov.ir جست‌وجو کنید و از وجود آن در فهرست مراکز دارای مجوز مطمئن شوید.
3. تخصص پزشک معالج و شمارهٔ نظام پزشکی او را بپرسید.
4. اگر شرکتی سفر شما را هماهنگ می‌کند، مجوز گردشگری سلامت آن از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی را بخواهید.
5. برای ویزای درمان، مطمئن شوید نامهٔ پذیرش از یک مرکز درمانی مجاز صادر شده است؛ سامانهٔ ویزای الکترونیک وزارت امور خارجه همین را شرط کرده است.
6. نسخهٔ مکتوب پیش‌فاکتور، مشخصات مجوز و برنامهٔ درمان را نگه دارید.

اعتباربخشی ملی و JCI: منابع چه می‌گویند؟

ایران برنامهٔ اعتباربخشی بیمارستانی خود را دارد. مقاله‌ای در Iranian Journal of Public Health (۲۰۱۵) می‌نویسد وزارت بهداشت استانداردهای ملی اعتباربخشی را با الگوگیری از استانداردهای Joint Commission International (JCI) تدوین کرد و از سال ۲۰۱۲ برای اعتباربخشی بیمارستان‌ها به کار می‌برد. اعتباربخشی ملی برنامهٔ وزارت بهداشت است و با اعتباربخشی JCI یکی نیست.

یک مرور نظام‌مند در نشریهٔ Health Management and Information Science (۲۰۲۰) میانگین انطباق بیمارستان‌های ایرانیِ بررسی‌شده با استانداردهای بیمارمحور JCI را حدود ۶۸٫۹ درصد و با استانداردهای سازمان‌محور را حدود ۶۹٫۱ درصد گزارش کرد. این عدد میزان انطباق در پژوهش‌هاست، نه اعتباربخشی رسمی JCI.

ما نتوانستیم از فهرست خود JCI تأیید کنیم که کدام مرکز ایرانی اعتباربخشی جاری JCI دارد، پس این راهنما چنین ادعایی نمی‌کند. اگر مرکزی خود را دارای JCI معرفی کرد، گواهی آن را بخواهید و در وب‌سایت JCI بررسی کنید. برای بیمار بین‌الملل، مجوز IPD نشانهٔ رسمی وزارت بهداشت برای مرکز مجاز به پذیرش است.

نشانه‌های هشدار: دلال‌ها و واسطه‌های بی‌مجوز

پژوهش Health Scope (۲۰۲۳) از حضور دلال‌هایی در مرز گزارش داد که از بیماران مبالغ زیادی می‌خواهند. این نشانه‌ها را جدی بگیرید:

• کسی در مرز، فرودگاه یا هتل به شما نزدیک می‌شود و پیشنهاد معرفی پزشک می‌دهد.
• نام مرکز در سامانهٔ iht.behdasht.gov.ir نیست یا با نام روی صورت‌حساب فرق دارد.
• پیش از دیدن پیش‌فاکتور مکتوب، از شما پرداخت کامل نقدی می‌خواهند.
• قیمت اعلام می‌شود ولی نام پزشک معالج گفته نمی‌شود.
• شرکت هماهنگ‌کنندهٔ سفر نمی‌تواند مجوز گردشگری سلامت نشان دهد.
• برای تصمیم سریع یا تعویض بیمارستان پس از رسیدن به ایران تحت فشار قرار می‌گیرید.

مجوز، ویزا و نقش السوین

سامانهٔ ویزای الکترونیک وزارت امور خارجه ویزای نوع T (درمانی) را مخصوص اتباع خارجی می‌داند که پیش‌تر نامهٔ پذیرش از یکی از مراکز درمانی مجاز گرفته‌اند. برخی ملیت‌ها قواعد دیگری دارند؛ شرایط کشور خود را در همان سامانه یا از سفارت ایران بپرسید. السوین ویزا صادر نمی‌کند.

السوین فقط با مراکز دارای مجوز IPD هماهنگ می‌کند و نام مرکز را به شما می‌گوید تا خودتان آن را در فهرست رسمی بررسی کنید.