گردشگری سلامت ایران: راهنمای سفر درمانی برای بیماران خارجی و داخلی

سفر درمانی به ایران چطور انجام می‌شود؟

مسیر بیشتر بیماران شش مرحلهٔ مشخص دارد. ترتیب مراحل برای بیمار داخلی ساده‌تر است، چون به ویزا نیازی نیست.

1. درخواست مشاورهٔ رایگان در السوین و ارسال گزارش‌ها، تصویربرداری‌ها و سابقهٔ درمانی.
2. بررسی پرونده توسط پزشک یا مرکز درمانی و دریافت پیش‌فاکتور کتبی شامل هزینهٔ درمان، اقامت و خدمات جانبی.
3. پذیرش در مرکز دارای مجوز IPD و هماهنگی دعوت‌نامه از طریق شرکت تسهیل‌گر مجاز، سپس درخواست ویزای درمان (برای بیماران خارجی).
4. رزرو پرواز، ترانسفر و هتل نزدیک بیمارستان یا هتل با خدمات مراقبتی.
5. ویزیت حضوری، انجام درمان و دوران نقاهت تحت نظر پزشک معالج.
6. ترخیص، دریافت خلاصهٔ پرونده و برنامهٔ پیگیری از راه دور بعد از بازگشت.

چه کسانی برای درمان به ایران می‌آیند؟

به گفتهٔ یک مقام وزارت بهداشت، ایران در سال ۱۴۰۱ حدود ۱٫۱ میلیون گردشگر سلامت پذیرفته است و بیشتر آن‌ها از کشورهای همسایه، از جمله عراق و افغانستان، بوده‌اند. همان گزارش می‌گوید حدود ۲۰۰ مرکز درمانی مجوز پذیرش بیمار خارجی داشته‌اند.

در مشهد، طبق گزارش تهران تایمز در مرداد ۱۴۰۳، بیش از ۲۰٬۵۰۰ گردشگر سلامت در سه ماه اول سال به مراکز دارای مجوز مراجعه کرده‌اند و افغانستان، عراق، ترکمنستان، بحرین و تاجیکستان در صدر کشورهای مبدأ بوده‌اند.

این آمار را مقامات رسمی اعلام کرده‌اند و ممکن است بعد از تحولات منطقه‌ای سال ۲۰۲۶ تغییر کرده باشد.

بیمارستان‌های دارای مجوز پذیرش بیمار بین‌الملل (IPD)

IPD واحد پذیرش بیماران بین‌الملل در بیمارستان، کلینیک، مرکز جراحی محدود، مرکز درمان ناباروری یا کلینیک دندان‌پزشکی است که وزارت بهداشت برای آن مجوز صادر می‌کند. فهرست این مراکز در پورتال گردشگری سلامت وزارت بهداشت به نشانی iht.behdasht.gov.ir منتشر می‌شود و وزارت بهداشت توصیه کرده بیماران خارجی به مراکز فاقد مجوز IPD ارجاع داده نشوند.

انتقال بیمار بین‌الملل از کشور مبدأ به ایران و برعکس بر عهدهٔ شرکت‌های گردشگری سلامت دارای مجوز وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی است. السوین در همین چارچوب با مراکز و تسهیل‌گران مجاز هماهنگی می‌کند و خودش دعوت‌نامه یا ویزا صادر نمی‌کند.

شهرها و درمان‌های رایج

انتخاب شهر به نوع درمان، دسترسی پرواز و برنامهٔ همراهان بستگی دارد. جدول زیر کاربرد هر شهر را در برنامه‌ریزی با السوین نشان می‌دهد.

خلاصهٔ ویزای درمان

ویزای درمان به اتباع خارجی‌ای داده می‌شود که مرکز درمانی معتبر در ایران پذیرششان کرده و وزارت امور خارجه درخواستشان را تأیید کرده باشد. درخواست از سامانهٔ evisa.mfa.ir ثبت می‌شود و گذرنامه باید دست‌کم شش ماه اعتبار داشته باشد.

شهروندان برخی کشورها، از جمله عراق، عمان، ترکیه، آذربایجان و چند کشور دیگر، طبق اعلام وزارت امور خارجه مشمول لغو روادید هستند. جزئیات کامل در راهنمای ویزای درمان آمده است.

هتل نزدیک بیمارستان و مراقبت در هتل

بعد از بسیاری از جراحی‌ها بیمار باید چند روز برای ویزیت‌های کنترل در شهر بماند. السوین هتل‌های نزدیک بیمارستان را نشان می‌دهد و در صورت امکان خدمات مراقبتی در هتل، مثل ویزیت پرستار یا ترانسفر به بیمارستان، را به رزرو اضافه می‌کند. دامنهٔ مراقبت را همیشه پزشک معالج تعیین می‌کند.

پرداخت هزینه و ارز

به دلیل تحریم‌ها، کارت‌های بانکی صادرشده در خارج از ایران در داخل کشور کار نمی‌کنند و تبدیل ارز فقط در صرافی‌های مجاز قانونی است. برای همین روش پرداخت باید پیش از سفر و در پیش‌فاکتور مشخص شود. السوین قیمت ثابت منتشر نمی‌کند و بعد از مشاوره پیش‌فاکتور کتبی می‌فرستد.

وضعیت سفر و ایمنی (به‌روز شده در ۴ آبان ۱۴۰۵)

منطقه در سال ۲۰۲۶ درگیر جنگ و تنش بوده است. تا ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶، وزارت خارجهٔ بریتانیا سفر به ایران را توصیه نمی‌کند و دولت کانادا نیز توصیهٔ «پرهیز از هرگونه سفر» را منتشر کرده است.

پیش از رزرو، آخرین هشدارهای سفر کشور خودتان را بررسی کنید و از بیمه‌گر بپرسید سفرتان را پوشش می‌دهد یا نه. السوین دربارهٔ امن بودن سفر حکم نمی‌دهد و در صورت تغییر شرایط، زمان‌بندی را با شما بازنگری می‌کند.